Prosta zmiana diety może obniżać wiek biologiczny. Zaskakująco szybka reakcja organizmu

16 września 2026, 09:32

Wystarczyły 4 tygodnie lepszej diety, by u osób starszych poprawiły się wskaźniki służące ocenie wieku biologicznego. To zaskakująco krótki czas jak na zauważalną poprawę. Co prawda badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Sydney nie pokazują, jak zmiana diety wpłynęła na zdrowie czy długość życia badanych – nie taki był bowiem ich cel – jednak uzyskane wyniki są bardzo zachęcające i każą zastanowić się nad zmianą diety.



Mamy pierwszy materialny dowód na karne obcinanie nosa w dawnych Chinach?

11 września 2026, 07:26

Jedną z kar stosowanych w dawnych Chinach – i nie tylko tam – było obcięcie nosa. Jest ona wspominana już we wczesnej chińskiej starożytności i wymieniania wielokrotnie w różnych tekstach, jednak dotychczas nie dysponowaliśmy materialnymi dowodami na jej istnienie. Kobieta, której szczątki odkryto na cmentarzysku w środkowych Chinach przeżyła rozległe okaleczenie. Uszkodzone kości zdążyły się zagoić, zatem uraz nie był bezpośrednią przyczyną jej śmierci.


Energetyki i inne słodzone napoje mogą zwiększać ryzyko raka żołądka

10 września 2026, 07:28

Osoby pijące dziennie ponad jedną porcję (240 ml) słodzonych napojów – w definicji tej mieszczą się napoje gazowane, energetyki i słodzone soki owocowe – mogą być narażone na zwiększone ryzyko raka żołądka. Tak wynika z wieloletniej obserwacji ponad 100 000 pracowników amerykańskiej służby zdrowia. Podobnej zależności nie zauważono u osób pijących napoje ze słodzikami. Jednak sami autorzy badań przyznają, że uzyskane przez nich wyniki wymagają potwierdzenia.


Dokument z Biblioteki Narodowej Hiszpanii zmieni pogląd na osiągnięcia Galileusza?

7 września 2026, 14:04

Wicekról Nowej Hiszpanii, Antonio Sebastián Álvarez de Toledo y Salazar, niezbyt wierzył w czyste intencje przybysza, dominikanina Ignacio Muñoza. Duchowny przybył do Nowej Hiszpanii podczas podróży z Filipin do Madrytu. Jego wyprawę hojnie finansowała korona, zainteresowana obiecanym przez Muñoza usprawnieniem żeglugi. Jednak de Toledo powątpiewał w kompetencje naukowe zakonnika, podejrzewając, że jego naukowe projekty miały być tylko przykrywką dla zdobycia pieniędzy na wyjazd z Filipin. Dlatego poddał Muñoza kilku próbom. Jedną z nich, odbytą 8 sierpnia 1666 roku było rozebranie i opisanie lunety posiadanej przez wicekróla. Zakonnik rozebrał instrument, sporządził rysunki i opisał jego konstrukcję. Pozostawił też informację, która może wpłynąć na postrzeganie osiągnięć Galileusza. Nieznany dotychczas opis zwrócił uwagę José Maríi Moreno Madrida z Uniwersytetu w Limerick.


Badanie sugeruje, że różne grupy szympansów mają różne akcenty

4 września 2026, 08:13

W miarę dorastania ludzki akcent staje się coraz wyraźniejszy, a my często potrafimy poznać po nim, skąd pochodzi mówca. Nowe badania sugerują, że podobny proces zachodzi też u szympansów. Charakterystyczne cechy odgłosów danej populacji pojawiają się już u najmłodszych, a z czasem stają się coraz wyraźniejsze. Do takich wniosków doszli Kassandra Giragosian z Queen Mary University of London, Marina Davila-Ross z University of Portsmouth oraz Derry Taylor z Institute des Sciences Cognitives Marc Jeannerod.


Bez ludzi Amazonia niemal nie płonęła

2 września 2026, 14:43

W tropikalnym lesie deszczowym naturalny pożar to zjawisko wyjątkowe. Duża wilgotność utrudnia zapłon, w związku z czym większość amazońskich roślin nie jest w żaden sposób przystosowana do obecności ognia. Dane paleośrodowiskowe dowodzą, że przed pojawieniem się ludzi nawet w bardziej suchych regionach Amazonii i na pograniczu lasu i sawanny pożary występowały tam bardzo rzadko. Sytuacja zaczęła zmieniać się po zasiedleniu Ameryki Południowej przez człowieka.


Już 20-latkowie mają blaszki miażdżycowe

31 sierpnia 2026, 13:10

Miażdżycę kojarzy się z chorobą ludzi starszych. Jednak szeroko zakrojone badania przeprowadzone w Danii i Hiszpanii dowodzą, że to błędny pogląd. Henning Bundgaard z Uniwersytetu w Kopenhadze i Borja Ibanez z Narodowego Centrum Badań Układu Krążenia w Madrycie oraz ich współpracownicy donoszą na łamach New England Journal of Medicine (NEJM), że pierwsze zmiany w tętnicach można znaleźć już u... 20-latków. A wraz z wiekiem ich liczba rośnie niezwykle szybko.


Nieukończony teleskop i przypadkowe odkrycie. Jak umierająca gwiazda zwraca materię

27 sierpnia 2026, 08:34

Astronomowie skupieni w Dragonfly Focuced Research Organization (DFRO) z Santa Fe zarejestrowali wyjątkowy proces, który od dawna umykał obserwacjom – moment, w którym szczątki umierającej gwiazdy są rozrywane i wchłaniane przez otaczający ją gaz. Zjawisko takie zarejestrowano w znajdującej się 650 lat świetlnych od Ziemi Mgławicy Ślimak, jednej z najbliższych nam i najlepiej poznanych mgławic.


Powódź Magdaleny była tylko jedną z serii 16 wielkich powodzi z lat 1341–1343

26 sierpnia 2026, 08:54

Przez wieki historycy byli przekonani, że tzw. powódź Marii Magdaleny – która rozpoczęła się w lipcu 1342 roku – była największym udokumentowanym tego typu wydarzeniem w średniowiecznej Europie. Nowe badania, przeprowadzone przez międzynarodowy zespół naukowy pod kierunkiem Andrei Kiss i Güntera Blöschla z Wiedeńskiego Uniwersytetu Technologicznego, dowodzą, że pomiędzy jesienią 1341 a końcem 1343 roku Europę nawiedziło aż 16 dużych powodzi. A rok 1342 był rekordowym w ciągu ostatnich 700 lat pod względem liczby takich wydarzeń.


Zdrowe życie superstulatków. To dzięki nietypowej populacji komórek odpornościowych?

21 sierpnia 2026, 08:06

Superstulatkowie – osoby, które przekroczyły 110. rok życia – fascynują naukowców i nie tylko ich. Są naturalnym przykładem zdrowego starzenia się. Z jakiegoś powodu unikają najczęstszych chorób wieku podeszłego, w tym nowotworów. Naukowcy z RIKEN, Uniwersytetu w Osace, Uniwersytetu Keio oraz Human Technopole, pracami których kierowali Kosuke Hashimoto, Piero Caminci i Yasumichi Arai, zwracają na łamach Cell Reports uwagę, na obecność w organizmach superstulatków rzadkiej populacji limfocytów T.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy